Spelende mensen ontwikkelen hun cultuur door invallende ideeën waarmee ze aan de slag gaan en komen tot uitvindingen, ontdekkingen. Zowel de verschillende kunsten als wetenschappen ontwikkelen zich hierdoor.
Onderwijs en opvoeding leiden kinderen – jongeren in de hen omringende cultuur in. We beperken de rijkdom uit het verleden tot kennisoverdracht, zonder het experimenteren waaruit deze is ontstaan. Met leren imiteren en trucjes  toepassen, raken kinderen niet enthousiast en maken we hen afhankelijk. Iedere baby, peuter, kleuter zien we op ontdekkingstocht gaan vanuit nieuwsgierigheid. Behoed die nieuwsgierigheid in onderwijs en opvoeding. Vallen en opstaan is de beste leerroute in het leven.…..        ……….

LuPe

LuPe wil jongeren tijd voor ontdekkingen geven en ruimte voor hun dromen, kritiek, wensen en verlangens. Hierdoor kunnen ze de wereld en zichzelf verkennen, beseffen en beschouwen. Naast statische cultuuroverdracht is dynamische cultuur ontwikkeling van belang, opdat de mens blijft spelen en zich ontwikkelen.
Vanuit het waarnemen ontstaat behoefte het zelf te doen. Tot in hun vezels willen ze bewegen. In ontwakend samenspel ontdekken ze mogelijkheden. Ook ontdekken ze dat dit geduld en respect.vraagt en ruimte aan de ander geven,  Ze ontwaken sociaal emotioneel en hebben daarin begeleiding nodig. Trots tonen ze dan hun eerste kunnen in het je helpen, in iets bouwen, in tekenen etc. In beginnende taal, vooral ook non verbaal duiden ze hun inzichten.

Nature

Je komt met vijf kerncompetenties ter wereld en ontwikkelt deze zodanig dat ze jou een leven lang ten dienste staan. In onderlinge balans realiseren zintuiglijke –, motorische -, sociaal emotionele – , cognitieve – en creatieve kerncompetenties een menswaardig bestaan. Deze kerncompetenties  zijn  in  de wet op het basisonderwijs in de jaren tachtig van de vorige eeuw,  benoemd als vijf als integrale doelen. We gaan er hier even op in.

  • Zintuiglijk                        waarnemen met oog, oor, neus, huid, tong en 6e zintuig
  • Motorisch                        bewegen met het totale lijf, inclusief de stembanden.
  • Sociaal – emotioneel    bewogen worden door innerlijk voelen.
  • Cognitief                          kennis en inzicht door redenerend denken
  • Creatief                            kennis en inzicht door het associatieve denken.

Competent dankzij kerncompetenties

Terreinen waarop mensen competent zijn, verschillen en worden verschillend gewaardeerd.

  • In de kunstwereld gooien de zintuigen,
  • In de sportwereld de motorische capaciteiten hoge ogen.
  • Je vriendenkring waardeert sociaal-emotionele vaardigheden.
  • Het werk vraagt vooral cognitieve en creatieve deskundigheden.
  • Levenskunst draait om het samenbrengen van alle vijf competenties.

Een ontwikkelingsweg start met spontaan kunnen. Via leren kennen van hoe iets beter of anders kan, gaat het verder naar kunde.  Het kunnen groeit uit door herhalende toepassing tot ambachtelijk vermogen. Vervolgens ontstaat al doende het verfijnen van de vorm: kunst. Dit kan zowel in rekenen, zingen, timmeren, de weg vinden of communiceren met andersdenkenden zijn. Al doende ontdek je jezelf en wil je ook daarin vermogens ontwikkelen. Intentioneel doorwerkend creëer je jouw levenskunst.

Waar leren we dit?

Je waarnemingen vragen om interpretaties. Bijvoorbeeld strakke spieren: ben je gespannen? Kriebels in je buik: verwacht je iets? Gebalde vuisten? Waardoor en voor wie? Ze willen je wat vertellen. Onderzoek aanleidingen voor je gewaarwordingen.
Door van binnenuit te voelen wat het betekent om …. Voel je enigszins aan waardoor de ander zo reageert of wat jouw uitvinding teweeg brengt. In interactie ontdek je bij tijden wat jouw acties bij een ander oproepen. Door je blik te verruimen begrijp je hoe iets in een andere tijd of (sub)cultuur anders geïnterpreteerd wordt. De beleving van de realiteit is subjectief. Dit veroorzaakt dat we onderling verschillen in waarden en normen. We verschillen in waardering van eigenschappen en vaardigheden. We ontdekken verbanden tussen voelen – willen, en denken. Maar ook tussen droom en daad, subjectiviteit en realiteit.

Hoe ontwikkelde Josephine zich?

  • Josephine keek, luisterde, voelde reacties. Deze motiveerden of blokkeerden haar.
  • Ze kwam voorzichtig in actie. Een ander keer stak ze de handen meteen uit de mouwen of sprintte ze erheen.
  • Sprak het aan of hield de ander afstand? Lokte haar enthousiasme anderen uit? Wat kon er ontstaan? Soms was haar voortvarendheid te bedreigend en vielen er stiltes.
  • Wie voelde haar lichaamstaal, stemkleur en intentie van binnenuit aan?
  • Soms gingen ze samen verder, zag iemand nieuwe details, verdiepten anderen haar inzichtflitsen. De een gaf zich met huid en haar eraan over. Bij anderen groeide een toenadering rustig. Samen vonden ze begaanbare paden en volgden goede raad op.
  • Eenmaal begrepen gaven  ze een eigen draai, eigen  accent en een persoonlijke fleur. Was de wereld blij met hun bijdrage? Trouw zijn aan het andere, de ander is lofwaardig. Maar trouw blijven aan jezelf is cruciaal.

Kom ga spelen in de praktijk

Op Spelenvanuitverbeelding.eu  vind je praktische lessen voor groep 1 tot en met 8, geordend naar verbeelding (zintuiglijke ontwikkeling. Spel zorgt per definitie voor bewegen (motorische en sociaal emotionele ontwikkeling)  taal, wereld – en levensoprientatie en kunst&cultiuur (coginitieve en creatieve ontwikkeling)
Op Spelenisdekunst.eu zie je meteen bij de opening de onderverdeling van spelvormen naar vijf kerncompenties i.r.t. vijf culturele kernelementen.

Nurture

Menselijke – en culturele mogelijkheden zijn nauwelijks te ontwarren. We zeggen: een vis weet niet dat ze in het water zwemt. Of dat is me met de paplepel ingegoten.  We worden  dagelijks geconfronteerd met andere paplepels of viswaters. Reageren we ‘origineel’?

Culturele kernelementen.

  • Dankzij verbeelding stel jij je iets voor. Innerlijke beelden vullen je informatie in en kleuren het onbekende.
  • Je komt in actie (instrumenten). Hierdoor komt je verbeelding in beweging en dat leidt tot het beleven ervan.
  • In samenspel met ander experimenteer je. wat breng je bij anderen teweeg en zij bij jou? Je expressief vermogen ontwikkelt zich.
  • Door vormgeven leg je accent op wat voor jou van belang is. Hierdoor versterkt je besef van wat je doet en stem je beter af op de ander.
  • Door betekenis  te geven aan hetgeen je presenteerde, ontstaat  voortschrijdend inzicht.
  • Je beseft vanuit eigen perspectief  te kijken, luisteren en denken.

De verbeelding is de kwintessens ofwel de bron waaruit culturele vormgeving  en betekenis voortvloeit.

Competent

Competente mensen handelen vanuit authentiek contact met innerlijke verbeelding en uiterlijke werkelijkheid. Vanuit een gezond gevoel van eigenwaarde en zelfkritiek handelen ze. De eigen mogelijkheden en grenzen van hun eigenschappen, kwaliteiten of vaardigheden, beseffen ze . Hierdoor slaan ze bruggen tussen zichzelf en de ander. Competente mensen dagen zichzelf uit creatief een draai of accent te geven aan een situatie die dit vraagt. Ze ontwikkelen hun kerncompetenties in het leren hanteren van de culturele kernelementen. Hierdoor geven zij het (samen)leven vorm en dragen ze een steentje bij aan communicatie en de heersende cultuur om zich heen. De zintuigen zijn de kwintessens ofwel de bron die ieders ontwikkeling voortstuwt.

                       

Nature en Nurture

Waar we vertrouwd mee zijn (nurture) beoordelen we vaak met zo IS (nature) het. Is dat zo? We staan hier stil bij de samenhang.

Zintuigen en Verbeelding :
Je leert luisteren, kijken, voelen en gewaarworden. Hierdoor ontwikkel je inventiviteit en associërend vermogen en improviseer je met wat voorhanden is.

Motorische competentie en expressief instrument
In beweging ervaar en besef je  hoe je beweegt – handelt – wat je denkt of zegt. Je mimiek- houding en stem, kleuren je expressief vermogen. Je verrijkt mogelijkheden om uiting te geven aan wat je voelt – ervaart – drijft of raakt.

Een menselijk mens

Sociaal–emotionele ontwikkeling en samenspel
De intrinsieke waarde van samen ligt in het overstijgen van het persoonlijke. Door relaties aan te gaan, ervaar je hoe de ander reageert. Hierdoor worden familie -vrienden – collegae zich bedoelingen, meningen en effecten bewust. Actie wekt reactie.

Cognitiviteit en vormgeving
Kunst en wetenschap, spel en ernst zijn niet twee gescheiden werelden. Ze onderzoeken beide via associaties en experimenten. Al vormgevend doorgronden ze wat ze willen begrijpen of aanvoelen. Zij verrijken elkaar.

Creativiteit en inzicht
Van imiteren tot zelf creëren door persoonlijke inzichten, eigen interpretaties. Ieder die tijd, ruimte en vrijheid krijgt om vanuit voorkeuren te experimenteren en eigen expertise in te zetten, kan creëren.  De Ludische speler realiseert al doende vanuit eigen interpretatie i.p.v. te praten over.

Kom ga spelen in de praktijk

Op spelenvanuitverbeelding.eu zijn spelvormen geordend naar verbeelding, taal, wereld –  en levensorientatie, cultuur – en kunsteducatie per duo groep.  Spel begeleiden  reikt beginnende begeleiders handereikingen aan om spel tot leven te roepen, te laten groeien en bloeien.
Op spelenisdekunst.eu  zijn de spelvormen geordend naar vijf kernkwaliteiten van cultuur. Magic Teacher reikt er aandachtspuinten aan om , zowel speler als begeleider te doen groeien en bloeien.

 

                                                          

Ontstaan en Inzicht in LuPes Piramide en Pentagram groeiden stap voor stap in de loop der tijd.
LuPes Piramide bestaat uit zes piramiden, die samen LuPe, haar samenhang en samenwerking in beeld brengen. Hier lees je over de eerste twee: mens en cultuur. Alle cultuur ontstaat uit spel immers, zo hoe doet de mens dat? Hoe ontwikkelt de mens (pentagram) zich en hoe creëert hij zijn omgeving (Piramide), zodat beide levenswaardig zich ontplooien.

Ubbergen, update lente 2024