De Piramide voor Ludische Pedagogie

Piramide – Piramidos (Grieks): pir = vuur  amide = in het midden.
Midden in LuPe’ s piramide vind je vuur om het enthousiasme van kinderen en jongeren aan te wakkeren.

Vroeger toen de Egyptische piramiden nog in takt waren, werkten ze ondergronds door. Herodotus vertelde destijds dat je de Grote Piramide al van zeer grote afstand kon horen neuriën of zingen. Willem Witteveen legt dit als volgt uit in ‘De grote piramide van Gizeh’: Dat betekent dat de Grote Piramide geluid maakte met een lage frequentie in verband met de grote afstand waarop het te horen of voelen was, maar Herodotus zal dit zelf niet hebben meegemaakt omdat in zijn tijd de Grote Piramide al ontmanteld was en ontdaan van de constructies die verantwoordelijk waren voor het geluid. Ook haalt Witteveen Abd’el  el Hakim aan die beweerde “it is all about sound” . Wie ontmantelde het klassieke onderwijs?

Ontstaansgeschiedenis.

  • Eigen spelervaringen met kinderen overtuigden me op zoek te gaan naar verrijking van het onderwijsconcept. Mag het ietsje meer zijn? Toon Rabou en Dorothy Heathcote stimuleerden me te experimenteren. Günther Anders, Johan Huizinga hielpen spel te onderbouwen.
  • Drijfveren om leerkrachten spelmogelijkheden aan te reiken in hetgeen intuïtief en impulsief ontstaan was tijdens mijn spelen met kinderen, leidden tot Het Rijk der Verbeelding, geef het terug aan de kinderen.
  • Het begeleiden van leerkrachten en het opleiden van toekomstige speldocenten, vroegen om ordening qua methodiek-didactiek en opbouw in leerlijnen. Mihalyi Csikszentmihaly, Vygotsky en gesprekscompagnon Paul van Engelen waren behulpzaam. Bezinning op het feit dat spel  uitdijt, deed me besluiten hierin helderheid te scheppen: het spelsteentje veroorzaakt kringen. Publicaties volgden en gaven leerkrachten en studenten ordening in: kerncompetenties, kernkwaliteiten, leerfases en begeleiding.
  • De kwaliteiten van Homo Ludens  als mens uit een stuk vroegen om helder onderscheid: lichaam&geest, hokjesgeest overstijgend, discipline – en cultuurperken te buiten gaand. De betekenis voor iedere speler kwam sterker in beeld hierdoor. Met inzichten van Merleau Ponty kon ik onderbouwen wat ik altijd intuïtief geweten had en nu vorm zou krijgen in LuPes kwintet van vijf kwintetten. Vijf als symbool voor een volwaardige mens  die haar/zijn kerncompetenties (1) ontwikkelt aan Kernkwaliteiten van een cultuur (2).  Tijdens een Inclusief leerproces (3) onder bezielende en deskundige Begeleiding (4) vanuit (h)erkenning van Homo Ludens (5).
  • Vervolgens Eureka: door Homo Ludens de eerdere vier te laten bekronen was er een thuis gevonden voor alle grenzeloze en niet te be – grijpen I’s van LuPe. De piramide als symbool voor driedimensionaliteit en oude wijsheid diende zich aan. De piramide bracht zichtbaarder de 3e dimensie  ofwel de diepte werking van spel (kringen in water) in beeld.  Ludische Pedagogie kristalliseerde zich uit in LuPes piramide.

De maatschappij vraagt om Homo Sapiens en Homo Faber

De maatschappij schrijft onderwijswetten voor vanuit het maatschappelijk belang dat zij erbij hebben. Wie betaalt, bepaalt helaas en de economie is de actuele heilige afgod, het consumentisme de duivel. Opvoeding en onderwijs beperken zich daardoor tot bruikbare zaken voor de maatschappij en bekommeren zich minder om vorming van de mens tot degene die z/hij in de kiemkern aan mogelijkheden in zich draagt.
De maatschappij vraagt het onderwijs mensen af te leveren, die

  • als product, enige kennis hebben en iets kunnen. Kunde (ambacht) werd minder vereist.
  • in enige mate getraind zijn, kunnen reproduceren – experimenteren en produceren.
  • in enige mate kunnen analyseren, conceptualiseren, realiseren en reflecteren.

Zodat ze bruikbaar zijn voor de maatschappij en daarvoor in ruil hun kost verdienen. Vakleerkrachten dragen het eerder verworven en geleerde over. Conserveren wat goed was in het verleden is de ene kant van de medaille, de houdbaarheidsdatum is de keerzijde. Jongeren hebben de toekomst, daarvoor klaarstomen is gecompliceerder. Je bent nu meer dan ooit pedagoog in de wervelwind aan ontwikkeling. Vandaar LuPes oproep.

Levenskunst vraagt Homo Ludens  beide anderen te vergezellen.

Leven en samenleven op deze aarde vraagt veel van iedereen, het vraagt om

  • waarnemen, gewaarworden, expressie, communicatie, reflectie
  • een open speelse houding en verhouding tot alles om je heen
  • bewustwording, zelfbeeld en begrip, heldere sturing, respect, zelfvertrouwen
  • ludisch spel met alles dat voorhanden is om te ontdekken, ervaren en van binnenuit te kennen
  • vanuit verschillende standpunten te reflecteren op hetgeen zich voordoet.
  • kwalitatieve persoonlijke begeleiding tijdens je levensweg
  • rijk opgeleide vrije begeleiders, vertrouwd met veranderingen
  • een ontwaken van ieders persoonlijke verantwoordelijkheid tot een leven lang leren.

Opdat ieder zich ontwikkelt van expressie naar communicatie, van solo naar samen, van ego naar jezelf zijn, van eigen belang naar gezamenlijk belang. Een samenleven waarin ieder zelf verantwoordelijkheid draagt, zich verantwoordelijk voelt voor hetgeen z/hij zegt, doet en laat. De gehoorzaamheidscultuur * bracht slachtofferschap en wijzen naar de ander als oorzaak met zich mee. Het christendom dat verbeelding en scheppen verbood* zorgde voor afhankelijkheid van machthebbers, van meerderen. Het verwarde en verzwakte het eigen verantwoordelijkheidsgevoel.
*  Dorothe Sölle: Fantasie en gehoorzaamheid 1970

Omdat ik de toevalligheden niet kan sturen, stuur ik mezelf
en richt ik me ernaar als zij zich niet naar mij richten. 

Michel de Montaigne

Ubbergen, update winter 2020