Ontstaansgeschiedenis van LuPe.

Ontstaansgeschiedenis van LuPe.

  • Als catechete en onderwijzeres speelde ik teveel met kinderen en kreeg tot tweemaal ontslag. Mijn spelervaringen met kinderen  overtuigden me. Het speelse is een waardevolle en belangrijke aanvulling op het gangbare onderwijs. Ik ging op zoek naar verrijking en verruiming. Mag het ietsje meer zijn? 
  • Zowel Toon Rabou (kindercatechese) als Dorothy Heathcote (drama) stimuleerde me te gaan experimenteren. Publicaties van Günther Anders, Johan Huizinga hielpen me spel te onderbouwen opdat ongelovigen het serieus zouden nemen.
  • De docent theateropleiding (1977 -1981) was onvoldoende vertrouwd met basis – en voortgezet onderwijs om me veel te kunnen bieden. Dat daagde me uit zelf het ei van Columbus te leggen.
  • Leerkrachten spelmogelijkheden aanreiken was mijn drijfveer om kinderen hun eigen bronnen te laten (her)ontdekken en spelplezier te laten ervaren. Uit hetgeen intuïtief en impulsief ontstaan was tijdens mijn spelen met kinderen, ontstond Het Rijk der Verbeelding, geef het terug aan de kinderen.

In Spel is een kind een kop groter dan in de werkelijkheid.

Dit stelde Lev Vygotsky al een eeuw geleden. Toch maakt het onderwijs bar weinig gebruik van zijn inzicht. Het kind wordt juist een kopje kleiner gemaakt. Het na denken staat centraal: zo en zo zit het in elkaar, leer het maar van buiten. Het kind leert daardoor te functioneren in de maatschappij: zo zijn onze manieren. Het ontdekt niet of moeizaam dat het zelf kan willen, denken, voelen en weet geen raad met gewoon het dagdagelijks leven
Beseft niet wat het zelf oproept en denkt automatisch dat de oorzaken buiten haar/hemzelf liggen. Zoals z/hij op school en thuis afhankelijkheid leert van zij die het weten – willen en voor het zeggen hebben. Omdat ik het zeg, was voldoende reden om niet naar zichzelf te luisteren.

Als je speelt, ervaar je meer wat alles en iedereen zegt, doet.

Als je bovendien met verschillende interpretaties ervan speelt, ontstaat er ruimte. Er ontwaakt een glimlach. Je valt niet meer samen met: zo Is het. Vanuit ervaringen in spelwerkelijkheden doe je inzichten aan den lijve op. Met het begrip spel bedoelen we spelen zonder gevolgen voor de werkelijkheid. Acties binnen spel leiden niet direct tot consequenties in de buitenwereld. Wel veroorzaken spelers vernieuwingen als erop voort geborduurd wordt. Ludische pedagogie geeft vrij baan aan bewegingsdrang, fantasie en spel in school. Vrij baan aan het beeldende, klankrijke, experimentele. Aan het niet logische, het associatieve. Ze streeft naar integratie van spelen en leren, van willen – denken – voelen. Naar een samengaan van persoonlijk willen en sociaal of maatschappelijk moeten.

Enkele voorbeelden uit mijn eigen schoolpraktijk.

Lang geleden verloor ik mijn baan na een les, waarin kinderen als vogels mensen wijze raad gaven. In een volgende baan stond de telefoon rood gloeiend om vier uur. De kinderen onderzochten nl thuis wat kabouters niet begrepen van de mensenwereld.  Een ander keer hield een inbraak de gemoederen gaande, de voorgenomen les kon ik terzijde schuiven. Ik vroeg hen wat het ergste was dat ze konden verliezen. Ieders meest dierbare bezit kwam op bord te staan. We keken er samen naar en een kind concludeerde opgelucht dat bijna niets voor een dief interessant was. Waarom schaften hun ouders wel dat soort spullen aan?

Kan thuis de school zinvoller laten zijn?

Ieder kleurt door karakter, gewoonten, normen en waarden de begeleiding van kinderen. De buitenwereld speelt daarbij een rol. Schrijven mode, reclame, media, maatschappelijke oordelen, jou de wet voor? Durf jij  een eigen koers te varen en je kinderen voor te leven weerbaar te zijn tegen oordelen van buitenaf?

Op  school gaat alle aandacht naar het denken – het rationele weten  en je sociaal gedragen. Er is nauwelijks ruimte en tijd om kinderen te laten ontdekken wat ze zelf willen, terwijl er voortdurend keuzes worden gemaakt.  Geen tijd om ervarenderwijs werkelijk te weten en zelf te denken. Geen ruimte om te beseffen wat ze voelen. Geen tijd om te leren zichzelf te verduidelijken, te leren communiceren.  Hierdoor zijn kinderen niet voorbereid op de jungle van consumptiemarkt en stressvolle waarmakerij. Veel jongeren raken de weg kwijt.

.

Mam kan ik zelf denken ? Hoe doe jij dat ?

Als ik dat niet wil, moet het dan toch van jou?
Juf is niet lief, ik wil niet naar school.

Groot zijn in het kleine

Ouders kunnen groot zijn in hele kleine dingen. Mamma belt vanuit de sauna op naar haar kinderen. Als de ene heeft kunnen vertellen wat ze kwijt wil, vraagt ze de andere aan de telefoon. Nadat die ook zijn zegje heeft kunnen doen, vraagt ze beide elkaar aan te kijken om te bespreken of mama wat langer kan wegblijven. Het deed me goed getuige te zijn van haar geduld – rust en openheid. Hopelijk is ieder wel eens getuige van ‘good practice‘. Zo zijn er zeker ook (groot) ouders die adequaat reageren op dilemma’s en penibele situaties. Vanuit een kikker – of vogelperspectief kun je ergens nieuw naar kijken.

 

Grootouders

Veel  (groot) ouders stellen niet alleen hun tijd, maar ook hun levenswijsheid ten dienste aan de volgende generatie. Evenals leerkrachten zijn ook zij vaak magic.  Doordat ze aan een half woord genoeg hebben, kinderen kunnen lezen. Hun stemmingen kunnen laten wisselen en hun onmogelijke vragen, vragen laten zijn. Niet alle (groot) ouders zijn natuurtalenten en niet ieder wordt ervarenderwijs deskundig of wijzer.  Daarom zie ik graag hier op de site een bron ontstaan van praktische tips en goede raad die ervaringsdeskundigen, me sturen om hier te plaatsen.  Tips uit mijn eerdere onderwijssites bieden een begin en pareltjes uit de praktijk kunnen  motiveren zelf aan de slag te gaan.

De drie dimensionale gum vericht wonderen.

‘ik kom even opnieuw binnen, okay?’
‘nou dan beginnen we gewoon weer van vooraf aan’.
‘doen we lekker alsof je dat niet hebt gezegd’
‘tja het is gebeurd, wat kunnen we er nog aan doen? ‘
‘ het snijdt wel hout ja, al begrijp ik het niet helemaal’

Kunt u zich verantwoorden?

  • Wie ontmantelde het klassieke onderwijs?
  • Inspectie, schoolhoofden  vroegen om ordening qua methodiek-didactiek – leerlijnen.
  • Inzichten van Johan Huizinga, Frans Andriessen, Csikszentmihalyi, Vygotsky en Paul van Engelen (HKU) versterkten mijn vermoedens.
  • Ludisch spel als een genieten ten dienste van ieders persoonlijk leven, kwam in beeld.
  • Wetenschap bood nog geen bestaansrecht aan het niet logische. Tja daar is spel nu juist zo vol van. Ik verantwoordde theorie en praktijk in beeldende taal en met voorbeelden uit de praktijk.
  • De kwaliteiten van Homo Ludens  als mens uit een stuk worden onvoldoende erkend. Met Merleau Ponty onderbouwde ik mijn intuïtief weten. Alles kreeg vorm in LuPe. Vijf als symbool voor een volwaardige mens  die haar/zijn kerncompetenties (1) ontwikkelt aan Kernkwaliteiten van een cultuur (2).  Tijdens een Inclusief leerproces (3) onder bezielende en deskundige Begeleiding (4). Vanuit (h)erkenning van Homo Ludens (5).

Nachtelijke inzichtflits

  • Op een nacht 28 jaar geleden werd ik wakker met beelden van een spiraliserende weg door een piramide. Het voelde als een opdracht, maar ik wist er geen raad mee. Ik sprak in mijn lessen methodiek – didactiek over kwintessens en kwintetten en maakte met mijn handen een en ander duidelijk. Uit de duim zuigen t/m bij de pinken zijn en met vingers van beide handen omhoog klimmen (spiraliseren). Jaren later viel alles op haar  plek, de dragende basis van de piramide is immers de kwintessens. Ofwel de duim die alle vingers kan raken.

 

Ubbergen, lente 2024